Η τέχνη, πέραν της αισθητικής τέρψης και της ψυχαγωγίας ή της διασκέδασης που μπορεί να προσφέρει στον άνθρωπο, συχνά αποτελεί ένα μέσο για την έκφραση των αγωνιών, των ελπίδων και των βιωμάτων ολόκληρων γενεών. Είναι ενδιαφέρον να ρίχνει κανείς μια ματιά προς τα πίσω και να συνειδητοποιεί πώς άντεξαν ορισμένα δημιουργήματα στον χρόνο. Ήταν πυροτεχνήματα της στιγμής, έργα που κυκλοφόρησαν πριν την ώρα τους και επαναπροσδιορίστηκαν από το κοινό μετέπειτα ή υπήρξαν δημιουργήματα που λοιδορήθηκαν ως φτηνές, πρόσκαιρες απολαύσεις στην εποχή τους και τελικά αποδείχτηκαν διαχρονικότερα από ό,τι μπορούσαν να φανταστούν οι σύγχρονοι επικριτές τους; Η τελευταία κατηγορία ίσως συγκεντρώνει το περισσότερο ενδιαφέρον. Σε μια χώρα που γενικώς βιάζεται να χαρακτηρίσει ως “υποπροϊόν” οτιδήποτε λάμπει μέσα σε ένα γυαλιστερό ποπ περιτύλιγμα, πιθανότατα τον χλευασμό θα προκαλούσε ένα ιντριγκαδόρικο ερώτημα όπως του τίτλου του παρόντος άρθρου. Αποτέλεσε, λοιπόν, η Disco μουσική κάτι περισσότερο από αφορμή για λαμέ ρούχα και φιγούρες στην πίστα, σε βαθμό που προέβλεψε ορισμένες από τις δυστοπίες του 21ου αιώνα;
Ξεκινάμε το ταξίδι μας από το 1977, το έτος κατά το οποίο η Disco κυριάρχησε στο παγκόσμιο μουσικό στερέωμα. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες Disco παραγωγές, που σταθερά πρωτοστατεί στις λίστες με τα καλύτερα χορευτικά τραγούδια όλων των εποχών, είχε σαν έμπνευση ένα μυθιστορήμα του H.G. Wells. Το Supernature των Γαλλικής προέλευσης Cerrone αποτελεί το διαμάντι της σκοτεινής πλευράς του ντίσκο φεγγαριού. Η Lene Lovich (η οποία αρχικά δεν αναγνωρίστηκε ως στιχουργός του τραγουδιού), βασιζόμενη στο μυθιστόρημα “Το νησί του δρος Μορώ” έγραψε τους αφηγηματικούς στίχους οι οποίοι παρουσιάζουν ένα μέλλον στο οποίο η ανεξέλεγκτη χρήση χημικών στη γεωργία οδήγησε στην ανάδυση υποχθόνιων πλάσματων που ζητούσαν “γλυκιά εκδίκηση.” Η ανατριχιαστική αρμονία των φωνητικών και των φουτουριστικών συνθεσάιζερ κορυφώνεται στον στίχο “δεν μπορείς να κάνεις τίποτα, ακόμα κι ο Θεός είναι με το μέρος τους” που αναπόφευκτα οδηγεί σε έναν απόκοσμα μοιρολατρικό χορό. Κοιτώντας από τον 21ο αιώνα προς τα πίσω, τον αιώνα της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής και υποβάθμισης των οικοσυστημάτων, το Supernature, που κυκλοφόρησε δεκαπέντε χρόνια μετά την Σιωπηλή Άνοιξη, δεν αποτέλεσε τον πρώτο κώδωνα του κινδύνου για τον περιβαλλοντικό κίνδυνο στον πλανήτη, όμως ανέδειξε πώς η χορευτική μουσική μπορεί να μετατρέπεται σε αφηγηματικό έπος με ποικίλες προεκτάσεις και διάρκεια στον χρόνο. Οι φαν του τρόμου, άλλωστε, θα θυμούνται καλά το Supernature από την σκηνή του οργιώδους χορού στο Climax του Gaspar Noe.
Προχωρώντας στη δεκαετία του 80, η Disco μετεξελίχθηκε σε διαφορετικά υποείδη, ένα από τα οποία ήταν η Italo Disco μουσική. Η Italo Disco αποτελεί μια καταχρηστική ορολογία, καθώς πολλά τραγούδια που χαρακτηρίζονται ως Italo Disco δεν αποτελούν Ιταλικές παραγωγές, αλλά προέρχονται από την Γερμανία, τη Σκανδιναβία αλλά ακόμα και από την Ελλάδα. Η Italo Disco δεν είναι από τα είδη μουσικής που αποδείχτηκαν διαχρονικά σε εμπορικό επίπεδο, αν και συνεχίζει να έχει σημαντική μουσική επιδράση σε σύγχρονες παραγωγές, όπως σε αρκετά συγκροτήματα της darkwave σκηνής. Συχνά τα Italo Disco κομμάτια αντλούσαν στοιχεία από την ακμάζουσα κινηματογραφική σκηνή του τρόμου και της επιστημονικής φαντασίας. Με τους υπολογιστές να ξεκινούν μέσα στη δεκαετία να αποκτούν όλο και μεγαλύτερη παρουσία στην καθημερινή ζωή, πολλά Italo Disco τραγούδια έφεραν αναφορές στους υπολογιστές, συνήθως στα πλαίσια αναλογιών με υπολογιστικούς, ψυχρούς ανθρώπους, όπως παραδείγματος χάριν στο Computer Guy, τη διεθνή επιτυχία του Έλληνα DJ Palmer.
Ένα, όμως, τέτοιο παράδειγμα ξεφεύγει από τα πλαίσια αυτής της απλοϊκής μεταφοράς και μετατρέπεται σε κάτι που, ακόμα κι αν δεν το διεκδικεί, εν τέλει μοιάζει με νοστραδαμική προφητεία για την τεχνητή νοημοσύνη. “Αποθηκεύεις όλες τις πληροφορίες που θες, παίρνεις τη θέση της φαντασίας μας, νικάς τον αγώνα με τις πληροφορίες σου αλλά δεν μπορείς να αντικαταστήσεις την ψυχή μου” είναι κάποιοι από τους στίχους του τραγουδιού Future Brain του σχήματος Den Harrow που μοιάζουν με περιγραφή της δυστοπικής πλευράς της AI βγαλμένη από το 2026. Το ρεφρέν κορυφώνεται, όμως, με μια δήλωση απέναντι στην απειλή του ψηφιακού εκφυλισμού της ανθρώπινης εμπειρίας: “Εγκέφαλε του μέλλοντος, γίνεσαι πιο δυνατός, είναι κρίμα που δεν θα μάθεις ποτέ πώς να βρεις την αγάπη.”
Δεν ήταν το κύριο μέλημα της Disco να εκφράσει περιβαλλοντικές ή τεχνολογικές ανησυχίες. Κοιτίδα της υπήρξαν οι περιθωριοποιημένες κοινότητες των Μαύρων, των Λατίνων και των ΛΟΑΤΚΙ της underground σκηνής της Νέας Υόρκης στις αρχές της δεκαετίας του 70. Σταδιακά, τα φώτα και οι μεθυστικές μπασογραμμές της δεν άφησαν ασυγκίνητο σχεδόν κανέναν, και ακόμα και κραταιά ονόματα της ροκ, όπως ο Rod Stewart, πειραματίστηκαν με αυτό το είδος μουσικής. Η Disco διαμορφώνει τη χορευτική μουσική ακόμα και σήμερα, και μπορεί να μην είναι προφανής η συσχέτισή της με την πρόβλεψη της μελλοντικής τεχνολογικής δυστοπίας, όμως αποτελεί κι αυτή ένα κομμάτι της ποικιλομορφίας της, μια ποικιλομορφία που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πολύχρωμη βάση από την οποία η Disco γεννήθηκε…
Tags: 1970s , 1980s , 70s , 80s , 80s Horror , 80s pop , AI , Cerrone , Cerrone Supernature , Climax , Climax Gaspar Noe , Computer Guy , Darkwave , Den Harrow , Den Harrow Future Brain , Disco , Disco Music , DJ Palmer , Future Brain , Gaspar Noe , H.G. Wells , Italo Disco , Lene Lovich , Silent Spring , Supernature , The Weird Side Daily , weird article , weird articles , weird music , Weird Άρθρα , weird άρθρο , Wells , Καταστροφή Περιβάλλοντος , Μουσική , περιβάλλον , Σιωπηλή Άνοιξη , Τεχνητή Νοημοσύνη , τεχνολογία , Χ. ΤΖ. Γουέλς , Χέρμπερτ Τζορτζ Γουέλς
Σχόλια και απόψεις.
Η γνώμη σας είναι πάντα καλοδεχούμενη.